Sàng lọc ca bệnh trước điều trị trĩ ít xâm lấn dựa trên tiêu chí nào?

Sàng lọc ca bệnh trước điều trị trĩ ít xâm lấn là bước quan trọng để xác định người bệnh có phù hợp với kỹ thuật dự kiến hay cần chuyển sang phương án điều trị khác.

Vì sao cần sàng lọc ca bệnh trước điều trị trĩ ít xâm lấn?

Điều trị trĩ ít xâm lấn hướng đến việc giảm triệu chứng và hạn chế tổn thương mô so với một số phương pháp phẫu thuật cắt trĩ. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp trĩ đều phù hợp với cùng một kỹ thuật.

Theo hướng dẫn thực hành của Hiệp hội Phẫu thuật Đại tràng và Trực tràng Hoa Kỳ (ASCRS) năm 2024, phần lớn bệnh nhân trĩ nội độ I-II có triệu chứng và một số trường hợp độ III không đáp ứng với điều trị bảo tồn có thể được điều trị bằng các thủ thuật tại phòng khám. Trong nhóm này có các phương pháp như thắt vòng cao su, chích xơ hoặc quang đông hồng ngoại, tùy trường hợp.

Trong khi đó, những bệnh nhân có thành phần ngoại trĩ rõ, trĩ nội – ngoại phối hợp hoặc sa trĩ độ III-IV có thể cần cân nhắc phẫu thuật cắt trĩ thay vì cố gắng áp dụng một kỹ thuật ít xâm lấn không phù hợp. Vì vậy, sàng lọc trước điều trị không đơn thuần là bước “chọn bệnh nhân”, mà là quá trình xác định đúng bệnh lý, đúng mức độ và đúng hướng điều trị.

Tiêu chí đưa vào: Những trường hợp nào có thể cân nhắc điều trị ít xâm lấn?

Trĩ nội độ I-II có triệu chứng

Đây là nhóm thường được cân nhắc đầu tiên khi xây dựng chỉ định cho các thủ thuật ít xâm lấn. Ở trĩ nội độ I, búi trĩ chưa sa ra ngoài; độ II có thể sa khi đại tiện nhưng tự co lên sau đó. Phân độ này giúp bác sĩ đánh giá mức độ sa và định hướng lựa chọn phương pháp.

Theo ASCRS, đa số bệnh nhân trĩ nội độ I-II có triệu chứng có thể được điều trị bằng các thủ thuật tại phòng khám khi điều trị bảo tồn chưa kiểm soát được triệu chứng.

Tuy nhiên, độ I-II không đồng nghĩa với việc mọi bệnh nhân đều được đưa thẳng vào một kỹ thuật cụ thể. Cần xác định triệu chứng chính là chảy máu, sa, tiết dịch, khó chịu hay kết hợp nhiều biểu hiện, đồng thời đánh giá đặc điểm giải phẫu trước khi can thiệp.

Một số trường hợp trĩ nội độ III

Trĩ độ III là tình trạng búi trĩ sa khi đại tiện và cần dùng tay đẩy trở lại. Nhóm này cần được đánh giá thận trọng hơn.

Hướng dẫn ASCRS cho phép cân nhắc thủ thuật tại phòng khám ở một số bệnh nhân độ III không đáp ứng với điều trị bảo tồn. Điều này cho thấy phân độ trĩ có vai trò định hướng nhưng không phải tiêu chí duy nhất quyết định phương pháp.

Ở nhóm này, bác sĩ cần xem xét mức độ sa, thành phần ngoại trĩ, triệu chứng, đáp ứng với điều trị trước đó và mục tiêu điều trị trước khi quyết định có tiếp tục theo hướng ít xâm lấn hay chuyển sang phẫu thuật.

Tiêu chí loại trừ: Khi nào không nên cố áp dụng kỹ thuật ít xâm lấn?

Có thành phần ngoại trĩ đáng kể

Các thủ thuật tại phòng khám như thắt vòng cao su, chích xơ hoặc quang đông hồng ngoại chủ yếu được sử dụng cho trĩ nội. Các phương pháp này không giải quyết được thành phần ngoại trĩ theo cùng cơ chế.

Do đó, khi người bệnh có khối ngoại trĩ lớn, triệu chứng xuất phát đáng kể từ thành phần ngoại trĩ hoặc có bệnh lý nội – ngoại phối hợp, việc chỉ tập trung xử lý phần trĩ nội có thể không đáp ứng đầy đủ mục tiêu điều trị. Đây là một trong những lý do cần khám trực tiếp và đánh giá toàn bộ vùng hậu môn – trực tràng trước khi lựa chọn kỹ thuật.

Trĩ sa không thể tự hoặc bằng tay đưa trở lại

Trĩ nội độ IV là tình trạng búi trĩ sa thường xuyên và không thể đẩy trở lại. Đây là nhóm có mức độ sa tiến triển hơn và thường không phải đối tượng điển hình cho các thủ thuật ít xâm lấn tại phòng khám.

Đặc biệt, nếu tình trạng sa đi kèm thành phần ngoại trĩ đáng kể, hướng điều trị phẫu thuật cần được xem xét. ASCRS khuyến nghị cắt trĩ cho những bệnh nhân được lựa chọn có ngoại trĩ hoặc trĩ nội – ngoại phối hợp có triệu chứng, đặc biệt ở độ III-IV.

Không xác định được triệu chứng có thực sự do bệnh trĩ hay không

Chảy máu trực tràng không nên mặc định là do trĩ. ASCRS lưu ý rằng mặc dù bệnh trĩ là một nguyên nhân thường gặp của đi ngoài ra máu, nhiều bệnh lý khác cũng có thể gây triệu chứng tương tự, trong đó có bệnh lý đại trực tràng nghiêm trọng. Vì vậy, ở những bệnh nhân phù hợp, cần thực hiện đánh giá nội soi đại tràng để loại trừ nguyên nhân khác.

Đây là tiêu chí quan trọng trong sàng lọc: chỉ đưa người bệnh vào quy trình điều trị trĩ khi chẩn đoán đã được xác lập đủ cơ sở và những nguyên nhân cần ưu tiên đánh giá đã được xem xét.

Khi nào nên chuyển hướng từ điều trị ít xâm lấn sang phẫu thuật?

Quyết định chuyển phẫu thuật không nên được hiểu đơn giản là “trĩ độ cao thì phải mổ”. Trên thực tế, bác sĩ cần đánh giá tổng thể tình trạng bệnh. Một số tình huống thường khiến phẫu thuật được cân nhắc gồm:

Trĩ nội – ngoại phối hợp có triệu chứng rõ: thành phần ngoại trĩ có thể khiến các thủ thuật chỉ tác động lên trĩ nội không giải quyết được đầy đủ vấn đề. ASCRS khuyến nghị cắt trĩ cho các trường hợp được lựa chọn có trĩ nội – ngoại phối hợp có triệu chứng, đặc biệt độ III-IV.
Sa trĩ độ III-IV đáng kể: một số bệnh nhân độ III vẫn có thể được cân nhắc thủ thuật ít xâm lấn, nhưng khi tình trạng sa nhiều hoặc kết hợp với thành phần ngoại trĩ, phẫu thuật có thể trở thành lựa chọn phù hợp hơn.
Điều trị bảo tồn hoặc thủ thuật trước đó không kiểm soát được triệu chứng: nếu người bệnh vẫn có triệu chứng đáng kể sau các phương pháp phù hợp, bác sĩ có thể đánh giá lại chẩn đoán, mức độ bệnh và chuyển sang phương án phẫu thuật khi có chỉ định. ASCRS cũng ghi nhận cắt trĩ có thể được xem xét ở những bệnh nhân không đáp ứng, không dung nạp hoặc không phù hợp với các thủ thuật điều trị nội khoa/tại phòng khám.

Sàng lọc không chỉ dựa vào phân độ trĩ

Phân độ trĩ là một bước quan trọng để mô tả mức độ sa của trĩ nội, nhưng không nên sử dụng đơn độc để quyết định kỹ thuật.

Hai bệnh nhân cùng độ II có thể có biểu hiện và nhu cầu điều trị khác nhau. Một người chủ yếu chảy máu, trong khi người còn lại có sa, tiết dịch hoặc khó vệ sinh. Tương tự, hai bệnh nhân cùng độ III có thể khác nhau đáng kể về mức độ sa, thành phần ngoại trĩ và đáp ứng với điều trị bảo tồn.

Do đó, trước khi lựa chọn kỹ thuật, quy trình đánh giá nên bao gồm khai thác bệnh sử, triệu chứng, khám vùng hậu môn, thăm trực tràng và soi hậu môn khi phù hợp. ASCRS cũng nhấn mạnh vai trò của thăm khám đầy đủ để xác định đúng chẩn đoán và loại trừ những bệnh lý có biểu hiện tương tự.

Có thể hình dung quy trình sàng lọc theo một chuỗi:

Cách tiếp cận này giúp việc lựa chọn phương pháp điều trị dựa trên toàn bộ hồ sơ lâm sàng, thay vì chỉ dựa vào một tiêu chí đơn lẻ.

Sàng lọc ca bệnh giúp cơ sở y tế lựa chọn thiết bị phù hợp

Từ góc độ triển khai kỹ thuật, việc phân loại bệnh nhân trước điều trị còn có ý nghĩa đối với lựa chọn thiết bị và xây dựng quy trình tại cơ sở y tế. Một hệ thống điều trị ít xâm lấn không nên được đánh giá tách rời khỏi nhóm bệnh nhân dự kiến tiếp nhận, kỹ thuật mà bác sĩ triển khai và tiêu chí chuyển tuyến hoặc chuyển phẫu thuật.

Nếu cơ sở chủ yếu tiếp nhận bệnh nhân trĩ nội độ I-II và một số trường hợp phù hợp ở độ III, nhu cầu thiết bị sẽ khác với đơn vị có định hướng tiếp nhận nhiều ca trĩ phức tạp hoặc trĩ nội – ngoại phối hợp.

>>Xem thêm: Xu hướng điều trị trĩ – suy giãn tĩnh mạch ít xâm lấn 2026: Laser, RFA và các phương pháp mới

Do đó, trước khi đầu tư thiết bị, cơ sở nên xác định rõ chỉ định dự kiến, tiêu chí lựa chọn bệnh nhân, quy trình sàng lọc và khả năng xử trí khi ca bệnh không còn phù hợp với phương pháp ít xâm lấn.

Tất Thành Medical đồng hành cùng cơ sở y tế trong giải pháp điều trị trĩ

Điều trị trĩ ít xâm lấn không bắt đầu từ việc lựa chọn một thiết bị, mà bắt đầu từ quy trình sàng lọc và lựa chọn đúng ca bệnh. Khi xác định rõ nhóm bệnh nhân phù hợp, tiêu chí loại trừ và trường hợp cần chuyển phẫu thuật, cơ sở y tế mới có thể xây dựng cấu hình thiết bị và quy trình triển khai phù hợp.

Tất Thành Medical cung cấp các giải pháp thiết bị y tế phục vụ điều trị, đồng thời hỗ trợ cơ sở y tế trong quá trình tư vấn cấu hình, lắp đặt, hướng dẫn vận hành và hỗ trợ kỹ thuật, phù hợp với định hướng chuyên môn của từng đơn vị.

Việc lựa chọn thiết bị nên được đặt trong một quy trình tổng thể: đúng bệnh nhân – đúng chỉ định – đúng kỹ thuật – đúng cấu hình.

Liên hệ Tất Thành Medical để được tư vấn giải pháp thiết bị phù hợp với nhu cầu triển khai điều trị trĩ ít xâm lấn tại bệnh viện và phòng khám.